Soya Mumu mu Bal Mumu mu? Farkları ve Hangisini Seçmelisin

Kısaca: bal mumu daha sert, daha yüksek sıcaklıkta erir ve kendi hafif bal kokusuyla gelir. Soya mumu daha yumuşak, daha düşük sıcaklıkta erir ve eklenen kokuyu daha iyi taşır. Koku istiyorsan ve mum bir cam kabın içinde yanacaksa soya genelde daha iyi iş çıkarır. Kokusuz, ayaklı ya da ince uzun bir mum istiyorsan bal mumu iyi bir seçim.

İkisi de doğal kaynaktan geliyor, ikisi de parafine alternatif olarak anılıyor. Ama aynı işi yapmıyorlar. Bu yazıda farklarını tek tek anlattık.

Soya ile parafini karşılaştırmak istersen onu Soya Mumu Nedir? yazısında ayrıca ele aldık.

Bal mumu nedir, nereden gelir?

Bal mumunu arılar kendileri üretiyor. İşçi arılar karınlarındaki bezlerden ince mum pulları salgılıyor ve bununla peteği örüyor. Bal hasat edilirken peteğin kapakları kesiliyor, bu mum eritilip süzülüyor. Mumculukta kullanılan bal mumu buradan geliyor.

Rengi açık sarıdan koyu altına kadar değişiyor. Arıların hangi çiçeklerden beslendiği hem rengi hem kokuyu etkiliyor. Ağartılmış beyaz bal mumu da var, ama doğal hali sarı.

Soya mumu nedir, nereden gelir?

Soya mumu soya fasulyesi yağından yapılıyor. Sıvı yağ hidrojenasyonla katılaştırılıyor ve krem renkli, yumuşak bir mum elde ediliyor. Yani biri bir hayvanın ürettiği bir malzeme, öbürü bir bitkiden işlenen bir yağ.

Soya mumu ile bal mumu arasındaki fark ne?

Hangisi daha uzun yanar?

Aynı ağırlıkta genelde bal mumu. Daha yüksek sıcaklıkta eridiği için alev onu daha yavaş tüketiyor. Bu yüzden bal mumu ayaklı mumlarda ve şamdan mumlarında çok seviliyor: sert, kendi şeklini koruyor, uzun gidiyor.

Ama yanma süresi sadece malzemeye bağlı değil. Fitilin kalınlığı, kabın çapı, bir seferde ne kadar yaktığın da belirleyici. Cam kap içindeki bir soya mumu, doğru fitille ve doğru kullanımla gayet uzun yanar. Bizim 245 cc mumlarımız yaklaşık 30-35 saat gidiyor.

Hangisi daha iyi koku yayar?

Burada soya öne geçiyor. Soya düşük sıcaklıkta eridiği için geniş bir erime havuzu oluşturuyor ve koku bu havuzdan odaya karışıyor. Kendi kokusu da neredeyse yok, yani eklenen kokunun önüne geçmiyor.

Bal mumu ise eklenen kokuyu zor taşıyor. Aynı etkiyi almak için daha fazla esans gerekiyor, sonuç yine de genelde hafif kalıyor. Bir de kendi bal kokusu var. Bu bazı kokularla güzel birleşiyor, bazılarının üstüne çıkıyor. Bu yüzden saf bal mumu çoğu zaman kokusuz satılıyor, kokusu da kendi bal kokusu oluyor.

Yani yaseminli ya da baharatlı bir mum istiyorsan, o kokuyu net almak için soya daha mantıklı. Patchouli Mist gibi katmanlı bir kokuda üst, orta ve alt notaların sırayla açılması için mumun kokuyu iyi taşıması gerekiyor.

Bal mumu havayı temizler mi?

Bal mumunun yanarken negatif iyon yaydığı ve havayı temizlediği sık söyleniyor. Bu iddia bilimsel olarak iyi desteklenmiyor. Biz de böyle bir şey vaat etmiyoruz, ne bal mumu için ne soya için. Bir mumdan beklenecek şey ışık ve, istersen, koku.

Hangi mumu yakarsan yak, temiz bir yanış için aynı kurallar geçerli: fitili kısa tut, cereyandan uzak yak, odayı arada havalandır.

Hangisi daha çevreci?

İkisinin de artısı ve eksisi var. Bal mumu az işlemden geçiyor ama arıcılığın bir yan ürünü ve sınırlı miktarda çıkıyor. Bu yüzden pahalı. Arılara zarar vermeyen bir arıcılıktan gelmesi önemli.

Soya yenilenebilir bir bitki ve büyük ölçekte yetiştiriliyor, bu da fiyatını düşürüyor. Öte yandan büyük ölçekli soya tarımının da toprağa ve ormana etkileri tartışılıyor. Kısacası "doğal" kelimesi tek başına her şeyi anlatmıyor. Kaynağına bakmak gerekiyor.

Vegan bir ürün arıyorsan durum net: bal mumu hayvansal, soya bitkisel.

Beyaz tabaka ikisinde de olur mu?

Olur. Bal mumunun yüzeyinde zamanla ince, beyazımsı bir tabaka oluşabiliyor. Buna "bloom" deniyor ve doğal bal mumunun işareti sayılıyor. Yumuşak bir bezle silince ya da hafif ısıtınca kayboluyor.

Soyada da benzer bir şey var, buna frosting deniyor. Soya kristalleştikçe yüzeyde kar gibi bir doku beliriyor. İkisi de yanışı ya da kokuyu etkilemiyor.

Peki hangisini seçmelisin?

• Cam kapta, kokulu bir mum istiyorsan: soya.
• Vegan bir ürün arıyorsan: soya.
• Hiç parfüm eklenmemiş, hafif bal kokulu bir mum istiyorsan: bal mumu.
• Koku istemiyor, sadece ışık istiyorsan: ikisi de olur. Soya tarafında Pure Moon var, parfüm içermiyor. Kokusuz mumun ne zaman daha iyi olduğunu Kokusuz Mum yazısında anlattık.

Soline neden soya kullanıyor?

Bizim mumlarımız cam kapta yanan kokulu mumlar. Bu iş için soya daha uygun: kokuyu taşıyor, düşük sıcaklıkta yavaş ve sakin eriyor, bitkisel. Kullandığımız soya yaklaşık 50°C'de eriyor.

Mumlarımızı İzmir'de, küçük partiler halinde elde döküyoruz. %100 soya ve pamuk fitil kullanıyoruz, parafin ve katkı yok. Soyaya koku esansından başka bir şey eklemiyoruz. Dökümden sonra mumlar en az 10-14 gün kürleniyor, böylece koku soyaya iyice oturuyor. Her biri 245 cc amber camda geliyor.

Bütün kokulara Mumlar sayfasından bakabilirsin.

Sık sorulanlar

Bal mumu mu daha iyi, soya mumu mu?

Ne için kullanacağına bağlı. Kokulu ve cam kapta bir mum için soya, ayaklı ya da kokusuz doğal bir mum için bal mumu daha uygun.

Bal mumu kokulu mum yapımına uygun mu?

Uygun ama zor. Eklenen kokuyu zayıf taşıyor ve kendi bal kokusu var. Bu yüzden çoğu kokulu mumda soya ya da başka mumlar tercih ediliyor.

Bal mumu neden daha pahalı?

Arıcılığın bir yan ürünü ve sınırlı miktarda çıkıyor. Soya ise büyük ölçekte üretiliyor.

Soya mumu vegan mı?

Evet, soya bitkisel. Bal mumu ise arılar tarafından üretildiği için vegan sayılmıyor.

Soya ve bal mumu karıştırılabilir mi?

Evet, bazı üreticiler sertliği ve yanışı ayarlamak için ikisini karıştırıyor. Soline mumlarında karışım yok, sadece %100 soya kullanıyoruz.